Krokodillentranen van de FNV: meehuilen met vaste medewerkers, maar lobby tegen zzp’ers
FNV: ‘beste zorgmedewerker hang de vuile was buiten!’
Vakbond FNV heeft een enquête uitgezet onder zorgmedewerkers. De vakbond is benieuwd ‘hoe medewerkers in onze sector het werken in de zomerperiode hebben ervaren. Waar liep jij deze zomer zoal tegenaan? FNV voor VVT wil samen met jou op 1 september – als het management in de sector ook weer terug is van vakantie – letterlijk en figuurlijk de vuile was buiten hangen, voor iedereen om te zien. We willen aandacht vragen voor de werkomstandigheden die we moesten doorstaan en hierbij het signaal afgeven dat wij als medewerkers beter eisen..’ De FNV geeft aan als doel te hebben zich ‘weer’ op te maken voor een cao die ‘recht doet aan de werknemers in onze sector’.
Met nadruk op ‘werknemers’.
De werkomstandigheden van deze zomer
Het werd voor veel vaste zorgmedewerkers een dramatische zomer. Dit werd vooral veroorzaakt door het beperken van de zzp inzet onder het mom van de handhaving schijnzelfstandigheid. Voor de zomer van start ging bleken er al tienduizenden openstaande diensten niet in te vullen. Zzp’ers wilden wel, maar mochten niet. Begin dit jaar was de hoop nog even dat zzp’ers massaal over zouden stappen naar een vast dienstverband, maar dat bleek niet het geval. Ook uitzenden beleefde geen doorbraak. Gevolg: er werd simpelweg ‘nee’ verkocht aan vaste medewerkers, terwijl zzp’ers thuis zaten. Het gevolg laat zich raden. Zorgmedewerkers in vaste dienst werden gedwongen om (veel) meer uren te draaien en moesten hun eigen vakantie deels doorstrepen. De FNV adverteert nu met quotes van zorgmedewerkers die de zomer als “hel” ervaren.
Vóór werknemers, tegen zzp’ers
Wat de FNV niet vertelt, is dat zij de krapte deze zomer mede zelf veroorzaakt heeft. De FNV profileert zich als redder, maar staat zelf aan de basis van de problemen waar ze nu over klagen. De vakbond spant zich namelijk actief in tegen zzp’ers in de zorg – de harde kern van de flexibele schil de afgelopen tien jaar. De FNV riep op tot handhaving op schijnzelfstandigheid en is tevreden over de huidige aanpak, terwijl zij weet dat zzp voor zorgmedewerkers de laatste strohalm is en dat flex keihard nodig is. Alhoewel de FNV ook in deze campagne het woord ‘zorgmedewerkers’ gebruikt, blijkt dat de vakbond eigenlijk ‘zorgmedewerkers in loondienst’ bedoelt. De FNV spant zich namelijk niet in voor zorgmedewerkers die als uitzendkracht of zzp’er functioneren. Integendeel, de FNV keert zich tegen zzp’ers en flexibel werkenden. Als je kijkt naar een recent overzicht dat we opstelden, dan blijkt de FNV zich daarmee in te spannen voor 64% van de zorgmedewerkers. De rest van alle zorgmedewerkers werkt als flexkracht of als zzp’er.
Ongeloofwaardigheid FNV groeit
Dat de FNV faalt in het verbeteren van werkomstandigheden, maar ook tegen zzp is, valt steeds meer vaste medewerkers inmiddels op. Een aantal reacties die volgen op de enquête van de FNV.
“Ga eens na hoeveel van de aangepaste wet- en regelgeving in de afgelopen 5 tot 10 jaar voor meer gaten in het rooster heeft gezorgd: arbeidstijdenwet, WAB, ZZP-afbouw, cao-vergoedingen. Jullie dragen eraan bij.”
“Jullie lobby-en voor méér regels, maar die regels maken plannen en roosters bijna onmogelijk. Het wordt chaos, en jullie zien niet wat dit in de praktijk doet.”
“Uitzendkrachten die maar tot 4 dagen van tevoren afgezegd mogen worden, omdat je anders de uren gewoon moet betalen. Weg flexibiliteit, weg extra geld. Jullie helpen mee om de inzetbaarheid af te breken.”
“Loon? Doe maar roepen dat het onderste uit de kan is en dat we er flink op vooruit gaan. Skipr heeft berekend dat de koopkracht de afgelopen 30 jaar niets is opgeschoten. Jullie zitten toch aan die tafel?”
“Jullie onderhandelen, wij staan op de vloer. Leg dan ook uit dat werkgevers niet meer kunnen bieden door de koppeling aan overheidsbudgetten en OVA. Vertel het eerlijke verhaal.”
“Des te kleiner de puzzelstukjes, des te moeilijker de puzzel. Jullie maken het ons bijna onmogelijk om de gaten nog dicht te lopen.”
Zelf gecreëerde personeelskrapte als wapen
Met de nieuwe campagne gaat de FNV een stap verder. De zelf gecreëerde personeelskrapte door het steunen van de aanpak schijnzelfstandigheid, heeft vaste medewerkers overbelast en uitgeput. Die overbelasting wordt nu gebruikt in een campagne tegen het ‘management’ in de zorg. En zo gebruikt de FNV haar zelf gecreëerde personeelskrapte als wapen voor CAO onderhandelingen. “We willen aandacht vragen voor de werkomstandigheden die we moesten doorstaan en hierbij het signaal afgeven dat wij als medewerkers beter eisen, zowel voor onszelf als professionals als voor de patiënten, cliënten en bewoners waar wij dag en nacht voor klaarstaan.” – FNV voor de VVT sector, in de aanloop naar CAO onderhandelingen.
De zomer van 2025 laat zien dat de FNV claimt op te komen voor alle zorgmedewerkers, maar in de praktijk voor de belangen van werknemers in loondienst kiest. Terwijl de vakbond zich keert tegen zzp’ers en flexwerkers, zijn het juist deze groepen die jarenlang de gaten hebben dichtgelopen Door te lobbyen voor strenger zzp beleid én tegelijkertijd de gevolgen daarvan te gebruiken als drukmiddel in cao-onderhandelingen, ondermijnt FNV het vertrouwen op de werkvloer. Het draagvlak voor de vakbond neemt verder af. Niet alleen onder zzp’ers, maar steeds vaker ook onder vaste medewerkers. De vakbond kan niet blijven meehuilen, terwijl zij zelf meebouwt aan het probleem dat ze zegt te willen oplossen.
Bron: zzp-erindezorg.nl