Kromme prikkels: € 10 waardering voor vaste medewerkers, € 750 premie bij het verlaten van zzp
Een aantal vaste medewerkers die deze zomer overuren draaiden om de gaten in het rooster dicht te lopen, ontvingen als dank een waardebon van €10 van hun werkgever. Tegelijkertijd bieden werkgevers in regionaal verband zorgprofessionals €750 overstap premie als zij het zzp-schap verruilen voor een vast dienstverband. Beide initiatieven hebben de verkeerde uitwerking als je naar de reactie van professionals zelf kijkt.
Symboliek voor vast: waardebon van €10
De zomer zit erop. Voor vaste medewerkers die massaal overuren draaiden om de gaten in het rooster dicht te lopen, bleef de beloning vooral steken in symboliek. Via social media valt te lezen op welke wijze vaste medewerkers door hun werkgevers gewaardeerd worden. Een eenmalige waardebon van €10, bedoeld als dank voor maandenlange inzet, is een voorbeeld dat er expliciet uitspringt. De reacties laten zien dat medewerkers zich niet erkend voelen, maar eerder afgescheept. Bedoeld als een gebaar van waardering, wordt ervaren als een bevestiging dat loyaliteit volgens werkgevers vanzelfsprekend is en nauwelijks serieus wordt beloond.
Een bonus bij het verlaten van zzp: premie van €750
De regionale flexpool van B!NC, eigendom van VVT werkgevers in Midden- en West-Brabant, biedt gelijktijdig een bonus van €750 aan zzp’ers, in de hoop hen te werven voor een dienstverband. In dit voorbeeld is het beeld dat zelfstandige zorgprofessionals gevoelig zouden zijn voor een cash bonus.
Ook hier komen reacties vanuit professionals voorbij op social media en ook hier blijkt de opzet niet goed te slagen in haar bedoeling. Voor veel zzp’ers wegen financiële prikkels niet op tegen de redenen waarom zij ooit voor zelfstandigheid kozen. Zij stopten juist met het vaste dienstverband omdat de werkomstandigheden niet meer bij hen pasten. De reactie op de cash bonus is dan ook veelal gelaten of sceptisch.
De les die maar niet geleerd wordt
Werkgevers en politiek worden al jaren geconfronteerd met dezelfde signalen vanuit vaste medewerkers, maar ze worden tot op heden niet opgepakt. We hebben een jarenlange reeks rapporten achter de rug van de RvS, WRR, pensioenfondsen, belangenorganisaties en het CBS die telkens weer hetzelfde concluderen: vaste medewerkers hebben meer waardering, betere arbeidsomstandigheden en minder werkdruk nodig. Geen waardebon. Iedereen kan de cijfers zien die keer op keer bevestigen dat tienduizenden zorgprofessionals iedere maand het vaste dienstverband verlaten. Vaak om dezelfde redenen, namelijk een gebrek aan zeggenschap, te hoge werkdruk en te weinig erkenning. Toch blijven werkgevers zich concentreren op andere onderwerpen, dan goed werkgeverschap. Waar voor vaste medewerkers €10 overblijft, gaat er regionaal €750 per zzp’er uit. Een verhouding van 75:1. Het geld wordt op de verkeerde plek ingezet, want zzp’ers maken andere keuzes. Vaste medewerkers voelen zich niet gewaardeerd voor loyaliteit.
‘Goed en modern werkgeverschap is er al’
Antwoorden op Kamervragen lieten ook deze week zien hoe graag politiek de suggestie wekt dat vaste medewerkers in de zorg al waardering ervaren. Werkgevers hebben “al actief ingezet op goed en modern werkgeverschap” en de “wens voor een betere werk/privé balans door o.a. meer overleg over de inroostering van diensten” wordt gehonoreerd, aldus de minister. Ook het drie jaar oude, maar niet kloppende voorbeeld van Libertas Leiden wordt er door de minister keer op keer bijgesleept.
De vraag is of een regionaal initiatief zoals B!NC de zaak helpt door zichzelf te feliciteren met een totaal van 60 flexwerkers in loondienst sinds haar start in januari dit jaar. De onderliggende 20 organisaties hebben zo’n 20.000 zorgmedewerkers in dienst, waarvan er gemiddeld genomen 5400 medewerkers een flexibel arbeidscontract zouden hebben. Is 60 flexwerkers erbij op 5400 collega’s bewijs dat een regionaal initiatief ‘het alternatief’ op zzp is? Is het een teken dat ‘goed werkgeverschap’ er al is? Oordeel zelf.
Het vaste dienstverband is niet de norm
De politiek en de polder blijven hameren op het vaste dienstverband = norm. Alsof die vorm van werken vanzelfsprekend passend is en vanzelfsprekend werkt voor zorgprofessionals. Vanuit die ideologie is een waardebon van tien euro kennelijk genoeg. Wie eenmaal in loondienst zit, blijft toch wel zitten. De onderliggende aanname lijkt dat er met het vaste contract niets mis is en dat het probleem dus niet zit bij de arbeidsomstandigheden, maar bij de professionals die zich ‘teveel laten verleiden’ door zelfstandigheid. Dat ‘verleidelijke zzp-schap‘ gaan we dan vervolgens keren via een eenmalige bonus van €750.
De werkelijkheid van professionals ligt anders. Zzp’ers horen dagelijks de verhalen van hun collega’s in loondienst. Ze zien deze zomer opnieuw hoe vaste medewerkers de gaten in de roosters moesten vullen, overuren stapelden en nauwelijks ademruimte kregen. Die praktijkervaring maakt duidelijk dat het vaste dienstverband in zijn huidige vorm nog steeds niet op orde is. Voor veel zorgprofessionals is zzp de laatste strohalm om überhaupt in de sector te kunnen blijven werken. Niet een vlaag van verstandsverbijstering die je met een bonus weer “rechtzet”, maar een bewuste keuze om te voorkomen dat men de zorg helemaal verlaat.
Bron: zzp-erindezorg.nl