Raad van State: Verplichte AOV voor zzp’ers onuitvoerbaar
De Raad van State is zeer kritisch op de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers, de zogeheten BAZ. Volgens de hoogste adviseur van regering en parlement is het wetsvoorstel te complex en nauwelijks uitvoerbaar. Het advies is duidelijk: dien dit voorstel niet in, tenzij het eerst grondig wordt aangepast.
De verplichte AOV voor zelfstandigen staat al jaren op de politieke agenda. Het plan moet zorgen voor meer inkomenszekerheid bij langdurige ziekte. Toch ziet de Raad van State grote risico’s in de huidige opzet.
Uitvoering loopt vast bij UWV en Belastingdienst
Een belangrijk probleem zit bij de uitvoering. Het UWV moet straks ook zzp’ers keuren voor de BAZ. Maar daar gaat het nu al mis. Bij de bestaande WIA voor werknemers lopen de wachttijden voor medische keuringen sterk op. Zonder ingrijpen kunnen die wachttijden oplopen tot meerdere jaren.
Volgens de Raad van State maakt de invoering van de BAZ deze problemen alleen maar groter. Eerst moet de WIA eenvoudiger en beter uitvoerbaar worden gemaakt. Pas daarna kan de overheid nadenken over een verplichte verzekering voor zzp’ers.
Ook de Belastingdienst loopt tegen grenzen aan. De invoering van de BAZ vraagt veel van de ICT-systemen. Die capaciteit is schaars. Hierdoor komen andere noodzakelijke aanpassingen in de inkomstenbelasting onder druk te staan. Volgens de Raad is uitvoering vóór 2030 sowieso niet haalbaar.
Lage uitkering en lange wachttijd
De Raad van State plaatst ook inhoudelijke kanttekeningen. De BAZ biedt alleen een uitkering tot maximaal het wettelijk minimumloon. Voor veel zzp’ers betekent dat een forse inkomensval bij ziekte.
Daarnaast geldt een wachttijd van twee jaar. In die periode moet je als zelfstandige alles zelf opvangen. Dat vraagt veel van je financiële buffer. De Raad concludeert dat de verzekering daardoor maar beperkt inkomenszekerheid biedt.
Ook het doel om een gelijk speelveld tussen werknemers en zelfstandigen te creëren, wordt volgens de Raad niet gehaald. Niet alle zelfstandigen vallen onder de regeling. Verschillen blijven dus bestaan.
Wat betekent dit voor jou als zzp’er?
Het kritische advies vergroot de onzekerheid. De geplande invoering in 2030 staat onder druk. Uitstel ligt voor de hand, zeker zolang de problemen bij de WIA niet zijn opgelost.
Voor jou betekent dit dat je voorlopig zelf verantwoordelijk blijft voor je inkomen bij ziekte. Zeker als je meer verdient dan het minimumloon, biedt de BAZ weinig bescherming. Een private AOV of andere eigen voorzieningen blijven daarom belangrijk.
Standpunt ZZP Nederland
ZZP Nederland waarschuwt al langer voor overhaaste wetgeving die slecht uitvoerbaar is en weinig zekerheid biedt. Een verplichte verzekering moet helder, betaalbaar en uitvoerbaar zijn. Dat is nu niet het geval.
Frank Alfrink, voorzitter van Vereniging ZZP Nederland: “de BAZ is een regeling die voor 2000 euro premie, niet uitkeert. Een onderzoek naar een Basisvoorziening voor alle werkenden, zodat we op weg zijn naar een contractneutraal stelsel heeft nog steeds onze voorkeur.” De vereniging draagt deze mening al maanden uit, zie ook dit artikel.
Alfrink: ‘Vaak wordt bij de BAZ ook nog het argument aangehaald dat we anders 600 miljoen mislopen uit het Europese corona -herstelfonds, maar we moeten ons niet blind staren op die 600 miljoen uit Europa, want dat is slechts 0,125% van de rijksbegroting. We gaan meer winnen met duidelijke regelgeving.”
Bron: zzp-nederland.nl